do usłyszenia!

Projekt zrealizowany w ramach Stypendium Twórczego Miasta Krakowa 2024

Ideą projektu „do usłyszenia!” było stworzenie nowego sposobu doświadczenia sztuki, w którym dotyk i dźwięk współdziałają, by umożliwić osobom niewidomym oraz osobom widzącym pełniejsze poznanie obrazu. Kluczowym elementem jest połączenie zmysłów dotyku i słuchu, które umożliwiają wniknięcie w dzieło sztuki poprzez odczuwanie dźwięków przypisanych do obrazów, co rozszerza nasze postrzeganie świata i sztuki.
Projekt do usłyszenia! jest próbą pogłębienia zrozumienia tego, jak zmysły współpracują ze sobą, w szczególności jak zmysł dotyku i słuchu mogą wspólnie tworzyć pełniejsze doświadczenie obrazu. Jako że wszystkie zmysły są w pewnym sensie ekstensjami dotyku, to właśnie dotyk odgrywa rolę integrującą, łącząc wszystkie nasze zmysłowe doświadczenia w jedną całość, która poprzez multisensoryczną wyobraźnię staje się sposobem dotykania świata, pozwalając na jego pełniejsze poznanie i interakcję.
Translacja danych dotykowych na zapis audio sprawia, że w dotyku uwidaczniają się zmiany w obrazie: jego kompozycja, dynamika, forma i narracja. W ten sposób, przez zmysł dotyku, można poczuć – „usłyszeć” narrację ukrytą w obrazie, która staje się dostępna poprzez dźwięki. Takie doświadczenie pozwala na wniknięcie w dzieło na głębszym poziomie – wyobraźnia i zmysły synchronizują się w sposób, który wzmacnia percepcję obrazu. Projekt stawia pytanie o horyzonty dostępności w sztuce, ale również zmienia naszą perspektywę na to, jak zmysły mogą współpracować.
Projekt do usłyszenia! to zestaw 3 stanowisk audialno-dotykowych. Na pochylonym pulpicie każdego z nich w syntetyczny sposób przedstawione zostało dzieło wybitnego japońskiego mistrza. W ramie po lewej stronie znajduje się graficznie zinterpretowane dzieło, po prawej lub poniżej usytuowana jest legenda do niego. Każdy element legendy ma podpis w alfabecie Braille’a. Elementy dźwiękowe wykonane są ze stali nierdzewnej osadzonej w tle ze sklejki. Różnica temperatur tych dwóch materiałów pozwala wyróżnić konkretne elementy. Dotykając obrazu, można odczuwać ich kształt i równocześnie słyszeć przypisane im dźwięki. W prawym dolnym rogu płaszczyzny pulpitu znajduje się okrągły znacznik ze stali nierdzewnej, w którym nagrana została audiodeskrypcja do każdego stanowiska. Zobacz za pomocą dotyku to, czego nie zobaczysz oczyma.